Tymianek - aromatyczna przyprawa o właściwościach leczniczych

Warto przyjrzeć się roślinie, która jest dobrze znana, nie tylko ze względu na swoje właściwości lecznicze, ale także ze względu na fakt, jak powszechnie jest używana w kuchni. Chodzi oczywiście o tymianek.

Jest to wyjątkowa przyprawa, stosowana głównie w kuchni śródziemnomorskiej, ale także jako lekarstwo na wiele dolegliwości trawiennych i schorzeń układu oddechowego. Jest uznawana za domowy „antybiotyk ziołowy”. Pomaga organizmowi zwalczać większość znanych patogenów, takich jak: wirusy, bakterie i grzyby. Jego nazwa, pochodząca od greckiego słowa thymon, oznacza dosłownie "odkażać".

Historia tymianku

Tradycja leczniczego zastosowania tymianku sięga ponad 3500 lat. Na przykład w starożytnym Egipcie był on używany w postaci oleju do balsamowania ludzkich zwłok oraz jako kadzidło, zaś w medycynie ludowej na dolegliwości związane ze schorzeniami płuc. W starożytnej Grecji stosowano go jako medykament na różne choroby oraz jako środek do kąpieli w Rzymie. W średniowieczu z kolei tymianek był amuletem i podawano go rycerzom przed turniejami.
Tymianek pochodzi z regionu Morza Śródziemnego. Obecnie uprawiany jest w wielu krajach w niemal całej Europie i Ameryce Północnej.

Działanie tymianku

Jest rośliną wiecznie zieloną i zawiera w swoim składzie kwasy fenolowe, flawonoidy, triterpeny, węglowodany i olejek eteryczny (w a nim tymol). Posiada również związki mineralne, witaminy z grupy B i witaminę C. Bogaty skład tej rośliny decyduje o jego szerokim wachlarzu działania leczniczego.

Do najważniejszych aktywności tymianku zalicza się działanie:
• wykrztuśne,
• rozkurczowe,
• odkażające,
• przeciwwirusowe,
• antyoksydacyjne,
• przeciwzapalne,
• moczopędne,
• pobudzające trawienie,
• żółciopędne.

Tymianek - zastosowania lecznicze. Jak i do czego można wykorzystać tymianek?

Tymianek posiada wiele właściwości farmakologicznych, co powoduje, że może być stosowany w leczeniu różnych schorzeń. Najczęściej stosuje się go w zwalczaniu kaszlu, chrypki, jako środek łagodzący, zmniejszający przekrwienie oraz wykrztuśny. Stymuluje on produkcję śluzu w oskrzelach i ułatwia jego odkrztuszanie, łagodząc w ten sposób kaszel. Tymianek jest również bardzo dobrym środkiem na ból gardła i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej z powodu jego działania przeciwbakteryjnego i przeciwzapalnego.
Ze względu na właściwości antyseptyczne, które posiada, może być również polecany w leczeniu zmian trądzikowych.
Z drugiej strony jego pozytywny wpływ na układ pokarmowy jest wykorzystywany w leczeniu zaburzeń trawienia ze względu m.in. na jego działanie żółciopędne, pobudzanie wydzielania soków trawiennych i wspomaganie prawidłowej perystaltyki jelit.
Zaobserwowano również, że napar z tymianku ma pewien pozytywny wpływ na psychikę. Aromaterapia olejkiem tymiankowym działa relaksująco.
Tymol zawarty w tymianku jest jedną z niewielu naturalnych substancji skutecznych przeciwko zakażeniom pasożytniczym.

Kiedy nie należy stosować tymianku?

Tymianek nie powinien być przyjmowany w nadmiarze przez osoby z problemami takimi jak: wrzody, przewlekłe problemy trawienne, zaparcia czy uczulenia (alergie) na tymianek. Należy go unikać w czasie ciąży, ponieważ może powodować skurcze.

Tymianek w kuchni

Tymianek to znana przyprawa kuchenna, która nadaje potrawom smak i charakterystyczny aromat. Wysuszony tymianek również dostarcza intensywnego, korzennego aromatu i delikatnego smaku. Dobrze komponuje się z mięsem, ale także z surówkami i ziemniakami, z warzywami, rybami, tłustymi pieczeniami i kiełbasą. Ponadto może być używany do przygotowywania smakowitych naparów z owoców cytrusowych i miodu.

Tymianek w kosmetyce

Tymianek bywa wykorzystywany jako surowiec do produkcji kosmetyków, ponieważ wykazuje działanie przeciwzapalne. Jego właściwości antyseptyczne sprawiają, że stanowi komponent kosmetyków do pielęgnacji skóry tłustej i trądzikowej. Tymianek może również pomóc złagodzić łupież i przetłuszczanie się włosów. Często jest też składnikiem ziołowych past do zębów, ponieważ wspomaga regenerację uszkodzonych dziąseł i działa odkażająco.